20 objawów niskiego poczucia własnej wartości

Każde spotkanie ze mną zaczyna się od opowiedzenia przez Klientkę, co ją trapi. Opowiada historię, problem ale najważniejsze opowiada, jak sama się w tym czuje, co myśli o sobie, jak to przeżywa i jakie emocje w związku z tą sytuacja odczuwa. To jest dla mnie najbardziej kluczowa sprawa, bo pomaga mi zrozumieć, co czuje i myśli o sobie Klientka. Niestety większość myśli o sobie w sposób bardzo poniżający, czują się beznadziejne, do niczego, głupie, brzydkie, mają dość i poddają się. Razem sprawdzamy, czy ma problem z poczuciem własnej wartości. Po przeprowadzeniu ponad 800 godzin coachingowych mogę wymienić 20 najczęściej pojawiających się objawów niskiego poczucia własnej wartości.

1. Użalasz się nad sobą. Siedzisz, płaczesz, żalisz się wszystkim w około i szukasz osób, które poklepią Cię po ramieniu i powiedzą: tak, rzeczywiście masz do dupy. Nie szukasz rozwiązań, nie bierzesz odpowiedzialności za to, co się stało. Zrzucasz całą winę na los a Ty, biedna, zostałaś niesłusznie i źle potraktowana. Wcielasz się w role ofiary i spodziewasz się zawsze najgorszego, dlatego nie podejmujesz żadnego większego wysiłku aby to zmienić.  Rola ofiary sprawia, że stajesz się bezsilna i nie szukasz rozwiązań. I tak w koło Macieju.

2. Jesteś na siebie zła, masz ochotę siebie w jakiś sposób skarcić, za to co się stało. Wyzywasz się, oczerniasz przed samą sobą i na głos wśród innych. Stosując taki sabotaż przestajesz widzieć opcje i możliwości zmiany na lepsze. Nie wierzysz w siebie i nie podejmujesz działań. Aby Twój obraz był pełny i prawdziwy nawet nieświadomie popełniasz błędy aby sobie później przyklasnąć i stwierdzić: no wiedziałam, że mi się nie uda! W ten sposób Twój obraz samego siebie staje się – tak zwaną z psychologii – samospełniającym się proroctwem. Nienawiść do samej siebie, sabotaż to inaczej dystans do samej siebie, nagłe wybuchy gniewu, samookaleczenia się, tendencje do nałogów i wewnętrznych dialogów, w których słyszysz, że jesteś bezwartościowa, nic Ci nie wyjdzie, że jesteś żałosna, słaba i zasługujesz na to aby być źle traktowana.

3. Nie wierzysz w siebie. Dostrzegasz możliwości i szansę na zamianę ale Twoje barwne opowiadanie kończy się hasłem: ale i tak mi się to nie uda. Nie mam szans.

4. Udajesz, nie jesteś sobą. Boisz się pokazać, jaka jesteś, bo boisz się odrzucenia, niezrozumienia. Wolisz być kimś innym, co nie jest z Tobą zgodne, przez co czujesz się jeszcze gorzej.

5. Boisz się odrzucenia. Wciąż poszukujesz w towarzystwie potwierdzenia, że jesteś fajna, miła i super. Dobrze jest kiedy każdy lub prawie każdy Cię lubi i akceptuje. Jeśli ktoś coś powiedział, za Twoimi plecami, ktoś się wystarczająco mocno nie zaśmiał z anegdoty, którą opowiedziałaś czujesz się niewystarczająco dobra, a swoje żarty nagle uważasz za beznadziejne suchary.

6. Jesteś wobec siebie zbyt krytyczna. Bierzesz na siebie zło całego świata. Małe potknięcie jest dla Ciebie ogromną porażką ludzkości i już nic więcej zrobić się nie da. Takie powiedzenie sobie, że gorzej być nie może i wszystko to Twoja wina.

7. Nastawiasz się negatywnie do działania. Zakładasz, że lepiej się nie spodziewać dobrego, bo później się rozczarujesz. Lepiej się (jak to zawsze słyszę) „miło zaskoczyć”. W związku z tym na spotkanie idziesz z nastawianiem typu „pewnie i tak go nie przekonam, nie umiem przecież sprzedawać”. No to powodzenia!

8. Jesteś zazdrosna. Podoba Ci się, to co mają inni i co robią inni. Podoba Cię zima w lecie a lato w zimie. Utrzymujesz przekonanie, że nic nie zależy od Ciebie tylko do czynników zewnętrznych i dlatego inni mają lepiej bo mają szczęście (a Ty oczywiście nie!).

9. Jesteś perfekcjonistką. To taka wymówka, że nie zaczynasz, bo chcesz aby wszystko było idealne. Boisz się porażki i boisz się popełnić błędy. Przez to wydatkujesz 4x więcej energii i czasu na sprawdzanie tego, co zrobiłaś i zwykle rezygnujesz przy szóstym sprawdzeniu. Stawiasz sobie baaaardzo wysoko wymagania i nierealne cele.

10. Nie lubisz swojej pracy. Praca, którą wykonujesz albo Cię męczy, albo nie widzisz w niej sensu, albo nie wiesz, co Ci w niej nie pasuje. Robisz bo musisz, robisz bo … i tu pojawia się wiele wymówek, dlaczego wciąż robisz to, czego nie lubisz, albo dlaczego w związku z tym nic się nie zmienia.

11. Masz wiele niedokończonych spraw. Oprócz niedokończonych spraw, celów  wykonanych w 1/3 masz również niedokończone rozmowy z ważnymi dla Ciebie osobami. Niejasne relacje i sytuacje.  Ze wszystkim gonisz, nie wiesz co jest dla Ciebie ważne, bo na to też nie masz czasu.

12. Stale się porównujesz z innymi. Z Twoich obserwacji, a raczej porównań wynika, że nie masz nic ciekawego do zaoferowania światu a Twoja obecność na nim jest mało znacząca. Nie czujesz sensu życia i jesteś zagubiona. Przez to zmniejszasz wobec siebie wymagania, stajesz się mniej ambitna. Na ostatniej prostej w ogóle już nic nie robisz i niczego od siebie nie wymagasz. Przechodzisz w letarg, jak świstak, wycofujesz się w relacjach, zaniedbujesz swoje potrzeby, może nawet do takiego stopnia, że nie dbasz zbyt o podstawową higienę, higienę snu lub posiłki.

13. Wszyscy kłamią na Twój temat. To Twoje przekonanie, gdy ktoś prawi Ci komplementy lub jest szczerze Tobą zainteresowany, to sądzisz, że na bank ściemnia! Nie wierzysz w komplementy, i sama ich nikomu nie mówisz.

14. Odczuwasz nadmierny niepokój i lęk. Lęk i niepokój to jedne z najbardziej podstawowych i charakterystycznych przejawów niskiego poczucia własnej wartości. Jesteś niespokojna i nie ufasz sobie, innym, nikomu. Nie bez przyczyny mówię o NIEPOKOJU, strach można zidentyfikować, jest związany z czymś konkretnym, niepokój jest niezidentyfikowany. To takie (i tu zawsze pada na spotkaniach ze mną) przeczucie, uczucie, że coś, gdzieś czyha. W związku z powyższym oczywiście stronisz od jakiegokolwiek choćby minimalnego przejawu ryzyka, czy po prostu kroku naprzód.

15. Boisz się poznawać siebie. Nie poświęcasz sobie ani chwili. Zawsze masz wymówkę, że nie masz czasu myśleć. Albo złote hasło, pasujące zawsze „nie wiem” i w tej chwili kończy się czas na poznawanie siebie.

16. Sterują Tobą emocje. Nie wiesz, dlaczego się pojawiają, jak odpowiednio reagować i skąd pochodzą Twoje emocje. Uważasz, że istnieją negatywne emocje i one najczęściej Tobą rządzą.

17. Jesteś zdezorientowana. Nie masz celu w życiu, nie znasz swoich wartości, nie wiesz co dla Ciebie ważne. Łączy się to z punktem 15. No bo skąd masz wiedzieć, gdy po pierwszym „nie wiem” kończysz z sobą rozmowę.

18. Nowe jest złe, a zmiana przerażająca. Nie lubisz nowości, kiedy nie wiesz, co się może zdarzyć męczy Cię to i obawiasz się najgorszego.

19. Koncentrujesz się na poszukiwaniu oznak, że jesteś niewystarczająco dobra. Energię wydatkujesz  na utwierdzaniu się w przekonaniu, że nie dasz rady. Szukasz negatywnych opinii innych, ich dezaprobaty i oznak zbliżającej się wielkimi krokami porażki.

20. Kurczowo trzymasz się opinii innych. Żadna opinia (nawet własna) nie jest według Ciebie ważniejsza od opinii innych. Jesteś podatna na postawy, filozofię i uwagi osób z Twojego otoczenia.

Ile tych podpunktów dotyczy Ciebie? Jeśli choć jeden z nich jest Ci bliski to powinnaś na tym popracować. Poczucie własnej wartości wpływa na całe Twoje życie prywatne i zawodowe, na postrzeganie siebie, rodzinę (męża!) ludzi wokół i świata. Niskie poczucie własnej wartości to problem psychologiczny, którym należy się zająć tak szybko, jak to możliwe. Bez odpowiedniej interwencji będzie wpływać na wszystkie obszary Twojego życia i utrudni Ci odczuwanie szczęścia i prowadzenia spełnionego życia.

 

 

Kamila Kozioł jest magistrem psychologii, akredytowanym coachem i dyplomowanym trenerem. Pracuje z Kobietami nad ich poczuciem wartości, pewnością siebie i celami. Jest współautorką dwóch książek rozwojowych: bestsellera „Dziennik coachingowy. 365 pytań od Twojego coacha” i „W poczuciu własnej wartości. Zbuduj swoją wewnętrzną siłę”. Prywatnie, żona i mama dwójki dzieci.