Witaj w sekcji bezpłatnej wiedzy

Warto zaglądać na mojego bloga.Tutaj bezpłatnie dzielę się z Tobą swoją wiedzą.

Wywiad z okazji Dnia Kobiet z Kamilą Kozioł

Portal psychologiczny Motivita.pl zaprosił mnie do udzielenia wywiadu dla Kobiet z okazji naszego dnia. Z redaktorką Magdalena Głowacką, redaktorką Motyvity rozmawiałam o współczesnej kobiecości, o wartościach i celach, które są różnie rozumiane przez Kobiety. Wywiadu można posłuchać klikając w poniższy baner  ... czytaj dalej

Jak pracować, kiedy nie ma czasu na pracę? Brutalna prawda o pracy w domu z dziećmi.

Czy Tobie też wydaje się, że Twoja praca każdego dnia wygląda tak samo, dni zlewają się w jedną szarą plamę i codziennie działasz w trybie „rutyna i codzienność”, a w poniedziałek wspominasz weekend i  marzysz już o następnym?  Tak, to ten impuls, który skłania ludzi do zmiany. Decydujesz się na zmianę pracy – na swoją. Stajesz się swoim sterem i okrętem.  I co teraz? Wiele kobiet, które pracowały gdzieś na etacie po porodzie, na urlopie (hahaha…) rodzicielskim decydują się na założenie firmy i pracy na własny rachunek. To zupełnie naturalne, przechodzą taki mini selfcoaching. Mają chwilę na zastanowienie się, czego w życiu chcą i większość dochodzi do wniosku, że robią na innych robiąc to, czego nie lubią szczególnie. I tak oto, po urodzeniu dziecka, rodzi się pomysł stworzenia czegoś od podstaw.  Ale okazuje się, że nie masz tyle czasu na pracę ile miałaś przed urodzeniem dziecka. Co dalej? Jak ogarnąć dom, dziecko albo, o zgrozo – dwójkę dzieci?! Nie wychodź z łóżka bez strategii Nie ogarniesz wszystkiego bez planu. Wypracuj plan dnia: kiedy masz mniej więcej posiłki, kiedy masz drzemki dzieci lub kiedy bawią się samodzielnie. Przyjrzyj się swoim dniom i odpowiedz na powyższe pytania. Planuj posiłki z wyprzedzeniem Ja mam miesięczne menu, wiem, co jemy i kiedy jemy. Łatwiej jest mi zrobić szybkie zakupy z dziećmi i wiem, co mam w lodówce. Dodatkowo miej płacę za zakupy, bo kupuję tylko niezbędne produkty, które wykorzystuje do przyrządzania posiłków. Mamy też zrównoważoną dietę i domowe posiłki, nie na ostatnią chwilę. Polecam – o wiele łatwiej jest ogarnąć obiady i zajmuje to mniej czasu. Ja już nie stoję przy otwartej lodówce... czytaj dalej

Co może dać Ci coaching biznesowy?

Ostatnio opisywałam powody, dla których tak dużo osób wybiera spotkanie z life coachem. Dziś wskażę powody, dla których warto rozważyć taką współpracę w obszarze zawodowym. Coaching biznesowy jest skuteczną metodą wparcia w osiąganiu celów. Krąży mit, że z business coachingu korzystają tylko pracownicy wysokiego szczebla. To nieprawda, każdy może skorzystać z business coachingu bez względu na szczebel w pracy. Coaching ma na celu zwiększenie swojej skuteczności w pracy, zmotywowaniu się nabraniu powera do działania. Dlaczego jeszcze warto? Przeczytaj powody     POWÓD 1 ZBUDUJESZ PEWNOŚĆ SIEBIE poprzez pracę nad swoimi celami biznesowymi, krok po kroku będziesz budować pewność siebie. Kolejne sukcesy osiągane dzięki sesjom coachingowym, Twojemu samozaparciu i determinacji spowodują, że Twoja samoocena znacząco wzrośnie i dzięki temu będziesz osiągać jeszcze więcej. POWÓD 2 WYZNACZYSZ CELE Coaching z profesjonalnym coachem pozwala dokładnie i konkretnie wyznaczyć cele (a raczej je sprecyzować) wykorzystując posiadane i odkrywane na samym początku procesu coachingowego osobiste zasoby. A później wraz z coachem tworzysz szczegółowy plan działania. Dzięki temu będziesz wiedzieć, co robić. POWÓD 3 SZYBKI SPOSÓB NA OSIĄGNIĘCIE CELÓW Oszczędzasz czas i pieniądze. I to nie jest mit! Dzieje się tak, ponieważ coaching jest najszybszym sposobem odkrywania talentów i zdolności i podnoszenia indywidualnych umiejętności. Im szybciej je poznasz, tym szybciej zaczniesz nad nimi pracować a dzięki temu szybciej osiągniesz cele. POWÓD 4 POZNASZ SIĘ LEPIEJ I UWOLNISZ ZASOBY, O KTÓRYCH NIE WIEDZIAŁAŚ Coaching uwalnia moc, którą masz w sobie, która – czasami – w warunkach codziennego życia – pozostaje uśpiona i nie dość wykorzystywana. Każdy z nas posiada takie szczególne zasoby, trzeba je po prostu odkryć i popracować nad nimi, aby w pełni z nich... czytaj dalej

Zabawy wspierające budowanie poczucia własnej wartości u dzieci

Psychologia współczesna – a raczej badacze – stwierdziła, że zabawa jest funkcją społeczną. Według badaczy zabawa uczy dawać, zabierać, dzielić się, współpracować i podporządkowywać się grupie. Wniosek, że taka działalność wpływa na kształtowanie się osobowości dziecka jest oczywisty. Dzieci według nas – rodziców w zabawie świetnie się bawią. Ale dzieci zabawę traktują bardzo, bardzo serio! Z uśmiechem na twarzy i błyskiem w oku wkładają w nią wiele pomysłowości. W ten sposób rozwijają się twórczo, uczą się nowych rzeczy, tworzą coś i naśladują zachowania ułatwiające (w przyszłości) codzienne życie. Podczas zabaw dzieci mogą nauczyć się czuć wyjątkowe i nabierać przekonania, że są wartościowe. Jak się z nimi bawić? W co się z nimi bawić? Czytaj dalej! Drodzy rodzicie, pierwsze pytanie, jakie zadajecie sobie przed zabawą – tak szczerze – to: Jaki jest mój cel? Będę tylko sprawować opiekę nad dzieckiem, aby nic mu się nie stało Będę uczestniczyć w zabawie, bawić się z nim jak równy z równym Będę podążał za dzieckiem i nie inicjował żadnych zabaw Tutaj nie ma złej odpowiedzi. Chodzi o to, że jasność waszego celu – obecności podczas zabawy dla was samych jak i dla dziecka (przede wszystkim tego starszego, któremu możecie powiedzieć, że teraz będzie bawić się samodzielnie) pozwala nie czuć zawodu, zniecierpliwienia lub złości każdej ze stron. Kiedy już wiemy, i tym razem zakładamy, że będziemy uczestniczyć w zabawie lub podążać za dzieckiem przechodzimy do zainicjowania różnego rodzaju zabaw. Moim celem w tym artykule jest pokazać zabawy wzmacniające poczucie własnej wartości. Już sama obecność, pełna niczym nie zakłócona uwaga daje dzieciom zrozumieć, że są ważne i wyjątkowe. Ale ja idę krok dalej i szukam... czytaj dalej

Komu pisany jest sukces zawodowy?

Każdego dnia wstajesz, ubierasz się, jesz śniadanie (niektórzy w biegu), odprowadzasz dziecko do szkoły, przedszkola i jedziesz do PRACY. Większość ludzi poświęca pracy zawodowej dużą część swojego czasu. Rozwój zawodowy to nieustanny proces trwający od dzieciństwa do wieku dojrzałego. Rozwój zawodowy wynika z naturalnej potrzeby rozwoju i osiąganiu sukcesów. Z punktu psychologii można wymienić zmienne warunkujące sukces zawodowy, to jest: inteligencja, zdolności, zainteresowania, system wartości, potrzeby, cechy osobowości, temperament, czynniki emocjonalne zmienne środowiskowe takie jak wychowanie, postawy rodzicielskie, środowisko rodzinne Dla większości z nas sukces zawodowy jest głównym celem naszego sensu istnienia. A droga do sukcesu prowadzi przez samoocenę, poznanie siebie oraz weryfikację swoich umiejętności i wiedzy z potrzebami na rynku pracy. Teresa Kupczyk przeprowadziła badanie w 2009 roku*, pytając 400 kobiet, czym według nich jest sukces. Kobiety odpowiedziały, że sukces zawodowy można zdefiniować jako „satysfakcję z pracy, robienie tego, co się lubi, podnoszenie kwalifikacji i rozwój oraz działanie na rzecz realizacji celów organizacji, ale i własnych planów życiowych. Sukces zawodowy wiąże się dla nich także z samorealizacją, odczuwaniem satysfakcji finansowej, równowagą pomiędzy wszystkimi płaszczyznami życia, swobodą działania i świadomością robienia rzeczy pożytecznych”. Kto osiąga sukces? Osoba, która osiąga sukces jest bez wątpienia świadoma tego, dokąd zmierza. Każdy z nas jest ukierunkowany na realizacje swoich celów, jednak nie zrealizujesz ich dopóty dopóki, ich nie wyznaczysz i nie zaplanujesz. Aby to zrobisz potrzebujesz zmieć wysoką świadomość samej siebie, swoich potrzeb, wartości, mocnych i słabych stron a także talentów (inaczej mówiąc predyspozycji lub swojej wyjątkowości). To samopoznanie to właśnie podstawa poczucia własnej wartości. Wraz z poznaniem siebie, wytyczeniem celów, stopniową ich realizacją Twoje poczucie własnej wartości będzie wzrastać, a ona potrzebna... czytaj dalej

7 powodów, dla których warto skorzystać z life coachingu

Life i business coaching to obecnie bardzo modna droga do samorozwoju i motywowania się do zmiany życia lub realizacji celów. Jednak nie każdy wie, czego po coachingu może się spodziewać. Codziennie zasypywana jestem prośbą o coaching, w którym potencjalny klient prosi o poradę – co jedno wyklucza drugie – coaching to nie porada, a doradztwo to nie coaching. Jednak moim celem dzisiaj nie jest wyjaśnianie definicji, a pokazanie, co możesz osiągnąć i zyskać dzięki spotkaniom z coachem specjalizującym się w life coachingu. POWÓD 1 SPOJRZYSZ NA SWOJE OBECNE ŻYCIE Z PERSPEKTYWY. Jedno z głównych ćwiczeń na wstępie, jakie zrobi z Tobą profesjonalny akredytowany coach to spojrzenie na obecnie prowadzone przez Ciebie życie z oddali. To jest moment, w którym łatwiej – bez emocji jest zweryfikować, co jest dobre, a co należy zmienić abyś była bardziej spełniona w życiu. Dzięki temu nie będziesz rzucać się z jednego zadania na drugie w przypływie radości lub zdenerwowania. Będziesz mieć plan rozpisany na konkretne działania. Będziesz wiedziała od czego zaczynasz, co krok po kroku osiągasz i – najważniejsze – dokąd zmierzasz. POWÓD 2 ZWIĘKSZY SIĘ TWOJA SAMOŚWIADOMOŚĆ A TO ZWIĘKSZY TWOJE POCZUCIE WŁASNEJ WARTOŚCI I POCZUCIE SZCZĘŚCIA. Żadna opinia na żaden temat nie jest tak ważna, jak Twoja własna opinia na temat samej siebie. Dlatego im więcej spędzasz z sobą czasu, zadajesz sobie pytania (lub coach Ci je zadaje) i odpowiadasz na nie, zaczynasz wyrabiać sobie opinię na temat samej siebie. Słuszną, jedyną, prawdziwą i pozytywną. Poznajesz swoje życiowe wartości, cele i marzenia. Odnajdujesz w sobie motywację do zmian i chęć do działania. Ten Twój wspólny start z coachem procentuje motywacją na długotrwałe działania już... czytaj dalej

Mów, czego potrzebujesz.

Mamy tendencję do mówienia – szczególnie kobiety. Plotkujemy, rozmawiamy, doradzamy, parafrazujemy, rozmyślamy na głos, powtarzamy, narzekamy, marudzimy, krytykujemy, bla bla bla… końca nie widać. Jednak o jednej rzeczy, mówimy dość rzadko, a nawet bardzo rzadko. Otóż, nie mówimy, czego oczekujemy, czego pragniemy od drugiej osoby lub czego potrzebujemy do poczucia się lepiej. Łatwo powiedzieć, „bo Ty nigdy nie powiedziałeś mi, że….”, niż wcześniej powiedzieć: „proszę doceń to, że…”, „potrzebuję usłyszeć, że….” Dlaczego? Długo zastanawiałam się, skąd bierze się taka łatwość w powiedzeniu, czego nie ma i nie było w porównaniu z zakomunikowaniem potrzeby usłyszenia czegoś, czego potrzebujemy. Dlaczego nie prosimy o to, czego potrzebujemy? Dlaczego, dlaczego ja sama mówiłam do męża „dlaczego nie powiesz mi, że w domu jest czysto i mi za to nie podziękujesz?”, „dlaczego nie docenisz mojej 2 etatowej pracy, rano dzieci, dom a wieczorami firma?”. Co wtedy słyszałam? „Ja to doceniam!”. Czyli każdy wiedział, co ma powiedzieć, ale nikt nie mówił tego w dobrym momencie. Ja potrzebowałam to usłyszeć, że ktoś widzi moje poświęcenie, a druga osoba to widzi na co dzień, ale o tym nie mówi bo nie wie, że tego potrzebuję. Łatwiej powiedzieć: „potrzebuję farbę do włosów w kolorze jasny blond”, albo „średnio wysmażony stek”. Trudniej jest powiedzieć: „proszę doceń moje starania”, „doceń moją pracę, opiekę nad naszymi dziećmi”… Otóż, jeśli powiesz, czego potrzebujesz – obnażasz się. Pokazujesz, co jest dla Ciebie ważne, pokazujesz, jak wrażliwa jesteś i czego chcesz od innych bliskich Ci osób. Tego się boimy, bo kiedy pokażesz, jak wrażliwa jesteś to ktoś może to wykorzystać albo – co jest chyba najgorsze – zlekceważyć, lub zmniejszyć jego rangę. Ale spójrz,... czytaj dalej

„Zmieniłam przekonania na temat świata po sesjach z Kamilą”

Ewelina Szuba, superbohaterka swojego życia, zdecydowała się na spotkania z Kamilą Kozioł. Co było powodem i co z nich wyniosła, podzieli się z Wami w tym wpisie. Kim jesteś? Jestem fizjoterapeutką. Po kilku latach pracy w Polsce postanowiłam spróbować swoich sił poza granicami Polski. Na początku była to praca w uzdrowiskach, centrum rehabilitacji, obecnie zdecydowałam się przejść na własną działalność. Ktoś kiedyś powiedział, że jeśli wykonuje się swój zawód, który jest swoją pasją nigdy się nie pracuje. Podpisuje się pod tym dwoma rękami! Dla mnie taka pasją jest fizjoterapia. Co sprawiło, że spotkałaś się z Kamilą Kozioł? Chęć zmiany swojego dotychczasowego życia, które było niby okey ale ciągle mi czegoś brakowało, niby byłam szczęśliwa ale ciągle czułam się przyblokowana, nie oddychałam pełną piersią i teraz wiem, dzięki Kamili, że nie wykorzystywałam swojego potencjału w 100%. Brakowało mi też wiary w siebie i w to, że mogę sama przejąć kontrolę nad swoim życiem i bałam się zaufać sobie. To było sedno sprawy – uświadomienie sobie, skąd bierze się blokada. Dzięki rozmową z Kamilą zrozumiałam to. Jak zmieniło się Twoje życie po spotkaniach z Kamilą? Diametralnie, wszystko przewrócone o 180 stopni. Cudowne uczucie! Jak pomogła Ci Kamila? Kamila pomogła mi wyjść poza schematy dyktowane przez nasze społeczeństwo, nabrać pewności siebie, złapać motywację i energię do działania. Praca z Kamilą pomogła mi zaufać mojej j intuicji. W końcu odważyłam się spełniać swoje marzenia. Całe życie chciałam spotkać złotą rybkę, która sprezentuje mi wszystkie moje marzenia inaczej się one nigdy nie spełnią. Teraz wiem, że pozytywne nastawienie plus praca w tym kierunku i wszystko jest osiągalne. Nauczyłam się szacunku do własnej osoby. Kiedyś... czytaj dalej

Jak myślenie wpływa na poczucie własnej wartości?

Wszystko, co dzieje się w Twoim życiu jest efektem jakiegoś Twojego działania. Nic nie dzieje się przez przypadek. Twoje życie jest wynikiem Twoich decyzji, przekonań, przemyśleń i działań – nie może być inaczej. Mówi się, że to co zasiejesz to zbierzesz. Idąc takim tokiem myślenia, jeśli chcesz w przyszłości zbierać dobre, czyste i zdrowe zboża, potrzebujesz już dziś siać dobro. To dobro, to myśli, działania i przekonania. Pamiętaj, Twój świat zewnętrzny zawsze będzie odzwierciedleniem tego, co myślisz w tej chwili. Na szczęście, mamy całkowitą kontrolę nad tym, o czym myślimy. Nasz umysł jest jak niezwykły komputer, który możemy zaprogramować, aby osiągnąć niesamowite rzeczy. Karmiąc nasz umysł czystymi, jasnymi  i pozytywnymi myślami, łatwiej realizować nasze pragnienia i cele. Gdy to jest pożywienie dla naszego umysłu – pozytywne myśli i przekonania – potrafimy działać z ufnością wobec samych siebie, zwłaszcza pod wpływem stresu. A Ty, co sądzisz przez większość czasu? Pozytywni i szczęśliwi ludzie myślą o tym, czego pragną i przez większość czasu nastawieni są na realizowani krok po kroku swoich celów. Nieszczęśliwi, negatywnie nastawieni  ludzie myślą o tym, czego nie chcą, i kto jest winien obecnego stanu sytuacji, stojąc w miejscu. ZADANIE: Od teraz myślisz o sobie tylko w dobry sposób, codziennie wieczorem zapisz trzy nowe pochlebne zdania na swój temat. Miłego tygodnia! Kamila Kozioł – akredytowany coach ACC ICF, współautorka książek, doradca rozwoju osobistego   Jeśli ten post pomógł Ci lub dał do myślenia, pozostaw proszę komentarz. Podziel się przeżyciami z... czytaj dalej

Czego nie robi osoba znająca swoją wartość?

Poczucie własnej wartości to własna, indywidualna opinia na temat samego siebie określająca ogólną wartość własnej osoby, akceptację tego kim się jest i jakim się jest.  Nie muszę powtarzać, że poczucie własnej wartości (to prawdziwe i jasno zdefiniowane) to klucz do osiągania sukcesów i odczuwania szczęścia z życia. Jak zachowuje się osoba odczuwająca swoją wartość? Czego nie powinnaś robić, aby wzmacniać swoje poczucie własnej wartości? Przeczytaj poniższe punkty.   Wyolbrzymiać porażek i nadmiernie krytykować własnej osoby Jedną z negatywnie wpływających działań na poczucie własnej wartości to trzymanie się kurczowo porażek, przy zupełnym zapominaniu o mniejszych lub większych sukcesach.  Albo obniża wartość tych sukcesów mówiąc, że to przypadkiem lub samo się tak zrobiło. Za każdą Twoją decyzją stoi konkretne działania, a suma Twoich decyzji kreuje Twój los – Twoje sukcesy i porażki. Porażka każdemu się zdarza. To zupełnie normalnie, kiedy podejmujemy działania i do czegoś dążymy. Każdemu zdarza się potknięcie! Nie przejmuj się porażką za bardzo – wyciągnij z niej lekcje, popraw metodę i działaj dalej. Poszukiwać swojej wartości w innych Osoba niepewna siebie kurczowo trzyma się opinii innych osób  i desperacko szuka potwierdzenia swoich możliwości i wartości w słowach uznania wśród innych, otaczających ją ludzi. Uzależnia swoje działania, cele i marzenia od opinii otoczenia. Jest w stanie zrezygnować z czegoś, tylko dlatego, że usłyszała, że pomysł jest szalony lub nierealny. STRZEŻ SIĘ TEGO! Ty wiesz, czego potrzebujesz i co jest dla Ciebie dobre. Daj sobie prawo decydować o swoich marzeniach i celach. Trzymać się kurczowo toksycznej relacji / związku Tak zachowują się ludzie nie umiejący porzucić swojej strefy komfortu. Wiedzą, że jest źle, ale uważają, że nie tak najgorzej –... czytaj dalej

Różnica pomiędzy poczuciem własnej wartości a pewnością siebie

  Określenia poczucie własnej wartości i pewność siebie są często używane zamiennie. Chociaż są one bardzo podobne, są to dwie różne koncepcje. Ważne jest, aby zrozumieć ich role i wiedzieć, kiedy mówimy o pewności siebie a kiedy o poczuciu własnej wartości.   Co to jest poczucie własnej wartości? Poczucie własnej wartości odnosi się do tego, jak myślisz o sobie jako całokształcie osoby. Jest to ocena, której dokonuje się indywidualnie i którą się podtrzymuje. Wyraża ona aprobatę lub dezaprobatę własnej osoby i wskazuje, jak bardzo wierzy się w swoje umiejętności, powodzenie i wartość. Więcej o poczuciu własnej wartości możesz przeczytać w mojej książce „W poczuciu własnej wartości. Zbuduj swoją wewnętrzną siłę”.  To poczucie własnej wartości rozwija się z doświadczeń i sytuacji, które ukształtowały sposób patrzenia dziś na siebie.   Czym jest pewność siebie? Pewność siebie bierze się z wiedzy, że cokolwiek się zdarzy, dobrego lub złego, przynajmniej będziesz próbował sobie poradzić, nawet gdyby miało się to skończyć niepowodzeniem. Sekretem do pewności siebie jest zmiana typowego podejścia, które polega na czekaniu aż poczuję się lepiej w odniesienie do siebie i będę mógł zabrać się za to, z czym zwlekam. Zamiast tego zacznij czuć się zadowolony z siebie, dlatego, że podjąłeś próbę, mimo tego, że nie byłeś wypełniony pewnością siebie. Kiedy akceptujesz siebie, Twoje poczucie własnej wartości zwiększa się, co sprawia, że ​​jesteś bardziej pewna siebie. Kiedy jesteś pewna zaczniesz zwiększać ogólne poczucie własnej wartości.   Pomysły na zwiększenie poczucia własnej wartości i pewności siebie Pomyśl o cechach, o których mówią Ci bliscy, które Cię wyróżniają się. Nawet jeśli wątpisz w to, co dobrego mówią o Tobie, tym razem zrób wyjątek i przyjmij... czytaj dalej

10 rzeczy, które musisz odrzucić, aby pójść do przodu

Są rzeczy, które musisz porzucić, aby pójść dalej. Bez tego ciągle coś lub ktoś będzie trzymał Cię w miejscu. 1. Nie interesuj się opiniami innych ludzi. Informacja zwrotna od mentora, osoby z którą się liczysz jest na wagę złota. To taka opinia, dzięki której zmieniasz swoje działania i nabierasz wiatru w żagle. Niestety w większości przypadków opinie, których słuchamy jak wyroczni to zwykła ocena naszego życia czy działania przez innych, przypadkowych ludzi. Nie ważne jest co myślą o Tobie inni, co mówią i jakie mają wobec Ciebie (A raczej Twojego życia) zamiary. Liczy się to, co Ty o sobie myślisz i co robisz. Rób dokładnie to, co jest dla Ciebie najlepsze w danym momencie. Daj sobie prawo żyć tak, jak tego chcesz, bez oglądania się na innych (oczywiście pod warunkiem, że nikomu nie szkodzisz).   2. Zarzuć ciągłe myślenie o niepowodzeniach z przeszłości Ten co nie próbuje nie ma porażek. Porażka to tylko poznanie metody, która nie działa. Thomas Edison nim jego żarówka zapaliła miał tysiące niepowodzeń, tysiące porażek. Zawsze mówił „wymyśliłem sto sposobów, jak nie zapalić żarówki i jeden, jak zapalić”. To, co się liczy naprawdę to to, co robisz właśnie teraz.   3. Dowiedz się, czego pragniesz. Pójdziesz dalej tylko wtedy, gdy zdecydujesz dokąd chcesz dojść, co chcesz osiągnąć i czego pragniesz. Tylko to powoli Ci ruszyć się w danym kierunku. Podejmij wyzwanie i określ, co chcesz w życiu osiągnąć i działaj z pasją.   4. Nie zwlekaj z rzeczami, które zaplanowałaś. Istnieją dwa rodzaje przeżycia tego życia. Albo przyjmujesz je, takim jakim jest i biernie idziesz z wiatrem. Drugie wyjście to wzięcie odpowiedzialności za swoje życie... czytaj dalej